Inwonerspartij waarschuwde als enige partij al meerdere malen voor dood spoor

De Inwonerspartij is nooit voorstander geweest van een asielzoekerscentrum (AZC) op de Essenkade. Een motie van de Inwonerspartij om niet te kiezen voor een grootschalig AZC op de Essenkade werd door alle andere partijen weggestemd. De vrees blijft ondanks de verkoop van de Essenkade bestaan dat opnieuw onverkort wordt ingezet op grootschalige asielopvang in Houten. Die zorg is wat de Inwonerspartij betreft nog allesbehalve weggenomen.

De gemeente Houten had het voornemen om aan de Essenkade een asielzoekerscentrum (AZC) te realiseren voor 337 asielzoekers. De Inwonerspartij is geen voorstander van dergelijke grootschalige asielopvang. Grootschalige opvang is immers niet humaan en de Inwonerspartij heeft meerdere malen aangegeven dat een AZC op de Essenkade niet kansrijk is. Gemeenten en COA worden immers financieel zwaar gekort, dus de noodzakelijke veiligheidsinzet en de businesscase kunnen daarmee niet gerealiseerd worden. Ook was duidelijk dat de hulp van Vluchtelingenwerk in 8 van de 10 AZC’s verdwijnt en de GGD enkele jaren geleden al heeft vastgesteld dat wonen nabij de snelweg op deze locatie ernstige gezondheidsrisico’s met zich brengt. Eerdere pogingen tot een AZC zijn gestrand en hebben al meer dan 7 ton gekost.

In de raadsvergadering van 9 december 2025 heeft de Inwonerspartij een motie ingediend om de onderzoeken naar Essenkade als locatie onmiddellijk te beëindigen. Alle andere partijen, VVD, HA!, Natuurlijk Houten, CDA, D66, SGP, ChristenUnie, GroenLinks en Partij van de Arbeid hebben tegen deze motie gestemd. Nu blijkt dat de Essenkade niet langer beschikbaar is als locatie voor Asielopvang. “Nu in verkiezingstijd roepen veel andere partijen ineens ook voor kleinschalige opvang of spreiding te zijn. Maar in de gemeenteraad hebben ze nog nooit een voorstel daartoe ingediend. Integendeel, ze hebben grootschalige opvang zowel in Houten-Oost als op de Essenkade altijd tot het bittere einde gesteund zelfs als deze plannen niet realistisch waren”, aldus Willem Zandbergen fractievoorzitter van de Inwonerspartij. “Het is daarom een kwestie van tijd dat deze partijen snel weer inzetten op een grootschalig AZC-project.”

De Inwonerspartij waarschuwde eerder al dat de eigenaar mogelijk weer de hoofdprijs vraagt en dat de financiële middelen van het COA de komende jaren hard achteruit zouden gaan. De Algemene Rekenkamer waarschuwde bijvoorbeeld dit jaar de Tweede Kamer al dat het COA niet in staat is langdurige contracten meer te sluiten. Nu blijkt dat een particulier het COA uit de markt heeft geprijsd.

Het is onbegrijpelijk want de gemeenteraad lijkt daarmee voortdurend verkeerde keuzes te maken als gevolg waarvan steeds onnodig veel geld wordt uitgegeven, zonder dat dit iets oplevert. De afgelopen jaren zagen we eenzelfde tunnelvisie bij AZC in Houten-Oost, de Ruimtelijke Koers en de ambtelijke fusie met Wijk bij Duurstede. Deze mislukkingen hebben de gemeente bijna 3 miljoen euro gekost zonder tastbaar resultaat. De vraag dringt zich op waarom steeds opnieuw wordt gekozen voor megalomane en risicovolle trajecten die stranden in weerstand, financiële tekorten of praktische onhaalbaarheid.

De Inwonerspartij heeft inmiddels vragen gesteld over de mogelijke verkoop van de Essenkade aan een particulier. Wat ons betreft worden de onderzoeken naar een AZC op de Essenkade per ommegaande beëindigd. Het dossier heeft lang genoeg geduurd. Het is daarnaast zorgelijk dat de gemeenteraad, inwoners en betrokken bewonersgroepen zoals Werkgroep Essenkade Kritisch, Geen AZC Houten en Vluchtelingen Welkom Houten dit nieuws via sociale media moesten vernemen. Wanneer een dossier maandenlang grote maatschappelijke onrust veroorzaakt, mag zorgvuldige en transparante communicatie worden verwacht. Inwoners verdienen duidelijkheid, geen ruis.

Het is tijd om samen met inwoners tot alternatieve oplossingen te komen, zoals de Inwonerspartij al meerdere malen heeft voorgesteld. Wij pleiten ervoor om samen met inwoners te werken aan alternatieve oplossingen, oplossingen die wél uitvoerbaar zijn en passend bij de schaal van Houten. Alleen zo kan het vertrouwen worden hersteld en kan worden voorkomen dat opnieuw kostbare jaren en financiële middelen verloren gaan zonder resultaat.

ITH staat klaar voor de komende gemeenteraadsverkiezingen met een lijst die ervaring combineert met vernieuwing. De kandidatenlijst kenmerkt zich door een enorme diversiteit van vertegenwoordigers uit de Houtense samenleving en met verschillende deskundigheidsgebieden variërend van financiën, advocatuur, veiligheid, ruimtelijke ordening, onderwijs, IT, cultuur, ondernemers, vrijwilligers, vertegenwoordigers uit het buitengebied, jongeren en senioren. De lijst van 40 kandidaten laat zien dat de Inwonerspartij diepgeworteld is in de Houtense samenleving.

Met vertrouwde raadsleden die de afgelopen jaren resultaten hebben geboekt én vernieuwde gezichten wil de partij Houten beter en sterker maken voor inwoners. Van betaalbaar wonen tot cultuur, van buitengebied tot participatie: ITH zet inwoners écht centraal.

Eerder maakte de partij al bekend dat zij Willem Zandbergen opnieuw heeft verkozen tot lijsttrekker. Op nummer 2 staat Sharon Zwijsen. Zij speelde de afgelopen vier jaar een sleutelrol in het dossier wonen, met een duidelijke focus op starters, ouderen en betaalbaarheid. Op haar initiatief worden er nu startersleningen aangeboden door de gemeente, kregen inwonersinitiatieven meer ruimte en werd in de raad structureel aandacht gevraagd voor voorrang voor Houtense woningzoekenden. Én met succes.

“Wonen is geen papieren ambitie, het gaat over echte mensen die vastlopen,” aldus Zwijsen. “Ik ben trots dat we startersleningen en voorrang voor onze jongeren, geboren en getogen in Houten, hebben weten te realiseren, maar ik zie ook dat de vraag groter blijft dan het aanbod. Daarom wil ik door: meer tempo, meer betaalbaarheid en meer zeggenschap voor inwoners.”

Nummer 3 is Mark Honkoop, die als ervaren raadslid bekend staat om zijn consequente inzet voor inwonersparticipatie, veiligheid en duurzaamheid. Honkoop was onder meer betrokken bij dossiers rondom leefbaarheid, inzet voor maatschappelijke organisaties - zoals het openhouden van Zwembad de Startsprong - en het strafbaar stellen van drugs in de openbare ruimte.

“Als inwonersparticipatie niet goed is verlopen, dan moet het proces opnieuw. Dat levert betere plannen op, meer draagvlak bij inwoners en meer vertrouwen in de politiek,” aldus Mark Honkoop. “De inwonerspartij zet zich niet alleen tijdens de verkiezingen in voor inwonersparticipatie, maar ook in de vier jaren die volgen.”

Nieuwkomer Theo Vroon (4), sinds februari 2025 actief als commissielid voor ITH, en de 22-jarige Pepijn Bolwerk (6), nieuwkomer op de lijst, vormen samen een vertegenwoordiging van jong en oud. “Er zit zoveel kennis en betrokkenheid bij inwoners. Senioren vormen met hun vrijwilligerswerk een belangrijke basis voor de samenleving,” zegt Vroon. Bolwerk wil jongeren een duidelijke stem geven in de gemeenteraad en verdiepte zich onder meer in financiële dossiers en het asielvraagstuk. Hij spreekt zich kritisch uit over het gebrek aan inwonersbetrokkenheid bij Houten Hub en de Essenkade. “Voor de derde keer worden inwoners buitenspel gezet,” zegt Bolwerk. “Dat frustreert mij. Je kunt alleen tot goede oplossingen komen als je samenwerkt met de mensen die het raakt. Inwoners verdienen een serieuze stem.”

Op 5 staat financieel specialist Frank van der Meij, op 7 Sjoerd Kasius die zich inzet voor het buitengebied onder meer het behoud van de school De Mozaïek in Tull en ’t Waal. De lijst wordt verder aangevuld met nieuwe kandidaten, zoals jurist Daniel Kohelet (8), IT-manager Mariëlle Jonkers (9) en ondernemer Niels Oskam (10).

Tegelijk neemt de Inwonerspartij afscheid van enkele vertrouwde raadsleden. Marianne Coenen en Ab Reeze staan niet op een verkiesbare plek, maar staan uiteraard wel op de lijst. Ook Hanny van Doorn, sinds de oprichting actief als raadslid voor ITH, staat niet meer op een verkiesbare plaats.

“Hun inzet, betrokkenheid en de vele gesprekken met inwoners hebben onze partij sterker gemaakt,” zegt Zandbergen. “Zij wisten wat er speelde in straten, wijken en dorpen – en dat is van onschatbare waarde geweest.”

Met deze kandidatenlijst is de Inwonerspartij klaar voor de verkiezingen. De kandidaten zullen zich inzetten, elke dag en bij ieder onderwerp weer, voor “Inwoners voortaan vooraan!”

De Inwonerspartij spreekt haar waardering uit voor het gezamenlijke streven van de gemeenteraad om inwoners actief te betrekken bij het vraagstuk rondom asielopvang. Het onlangs opgestelde Manifest bevat belangrijke en waardevolle uitgangspunten voor een zorgvuldige dialoog met inwoners. Tegelijkertijd maakt de Inwonerspartij zich zorgen over de manier waarop deze dialoog nu wordt vormgegeven. Door vooraf inhoudelijke randvoorwaarden te stellen, dreigt het gesprek zijn open karakter te verliezen.

De gemeenteraad heeft gezamenlijk gewerkt aan een Manifest waarin staat beschreven hoe inwoners betrokken moeten worden bij het vraagstuk asielopvang. De Inwonerspartij is groot voorstander van brede inwonersparticipatie. “Een open gesprek met inwoners over dit asieldossier had eigenlijk al veel eerder moeten plaatsvinden,” zegt fractievoorzitter Willem Zandbergen. “Wij hebben daar anderhalf jaar geleden al voor gepleit bij het dossier Houten-Hub. Dit initiatief had natuurlijk veel eerder moeten worden ondernomen, maar beter laat dan nooit, maar dat dit nu alsnog gebeurt, is positief – maar dan moet het ook écht open zijn.”

De Inwonerspartij waardeert verschillende uitgangspunten uit het Manifest. Zo onderschrijft het Manifest het belang van hoogwaardige humane opvang en het betrekken van inwoners bij onderwerpen als veiligheid, verkeersstromen, leefbaarheid en voorzieningen. Ook is ITH positief over het streven naar transparantie over kosten, verantwoordelijkheden en een veiligheidsplan.

Tegelijkertijd bevat het Manifest volgens de Inwonerspartij voorwaarden die het gesprek onnodig beperken. Zo wordt gesproken over ‘een of meerdere locaties die langjarig gebruikt kunnen worden, uitgaande van een periode van 15 jaar’. “Dat is een flinke afkadering,” aldus Zandbergen. “Wij steunen het initiatief om inwoners breed te betrekken, maar inwoners moeten ook de ruimte krijgen om zich uit te spreken over locaties, duur, aantallen, doelgroepen én de wijze van opvang.”

Daarbij wijst de Inwonerspartij erop dat er meerdere manieren zijn om aan de Spreidingswet te voldoen. Door de dialoog nu uitsluitend te richten op opvanglocaties, lijkt het alsof inwoners alleen mogen meepraten over de inrichting van een AZC, terwijl er ook alternatieven zijn, zoals spreiding via (tijdelijke) huisvesting van extra statushouders.

De Inwonerspartij heeft voorts procedurele zorgen, gezien het principeverzoek dat is ingediend door het COA bij de gemeente voor een AZC van 337 asielzoekers op de Essenkade. De gemeente moet beoordelen of dit verzoek ‘wenselijk’ is. Wat de Inwonerspartij betreft kan hierover geen besluit worden genomen voordat de resultaten van de open dialoog en het toegezegde onderzoek naar aanleiding van het burgerinitiatief beschikbaar zijn. ITH ziet graag dat het college snel een gesprek over hun insteek hierbij voert met de gemeenteraad.

“Als je inwoners serieus wilt betrekken, moeten hun inbreng en zorgen ook daadwerkelijk worden meegenomen in de uiteindelijke afweging,” stelt Zandbergen. “Inwoners betrekken bij asielopvang terwijl ondertussen wordt doorgegaan met stappen richting een AZC op de Essenkade, is geen open dialoog. Eerst inwonersparticipatie, dan besluitvorming. Dat is de enige juiste volgorde.”

Willem Zandbergen staat opnieuw bovenaan de kandidatenlijst van de Inwonerspartij voor de komende gemeenteraadsverkiezingen. Daarmee kiest de partij voor daadkracht, ervaring en een duidelijke koers. Huidig fractievoorzitter en strafrechtjurist Zandbergen staat bekend als een scherpe debater die zich hard maakt voor de inwoners van Houten.

Als fractievoorzitter van ITH de afgelopen vier jaar was Zandbergen een zichtbare en kritische stem in de gemeenteraad. Hij zette zich intensief in op dossiers zoals het unieke dorpse karakter van Houten, asielopvang, cultuur en inwonersparticipatie. Hij sprak het college en zijn mederaadsleden herhaaldelijk aan wanneer inwoners onvoldoende werden betrokken bij ingrijpende besluiten. Onder zijn leiding pleitte ITH meermaals voor een sterke culturele infrastructuur en een transparant besluitvormingsproces waarin inwoners actief meedenken.

“In Houten worden te vaak besluiten genomen zonder dat inwoners goed worden betrokken. Dat is niet hoe lokaal bestuur hoort te werken. Wij blijven opkomen voor inspraak en voor realistische oplossingen,” aldus Willem Zandbergen. Volgens Zandbergen is de komende periode cruciaal: “De druk op wonen, voorzieningen en samenleven neemt toe. Juist dan moet je als raad je eigen inwoners centraal stellen. Wij blijven ons inzetten om inwoners een stem te geven ook - of misschien wel juist - als vraagstukken moeilijk zijn.”

Voor de komende verkiezingen ziet de Inwonerspartij inwonersparticipatie, extra woningen voor jongeren, gezinnen en ouderen en een andere wijze van asielopvang als de hoofdpunten, maar Zandbergen benadrukt dat er nog veel meer speelt in Houten. Veiligheid in de wijken, leefbaarheid in het buitengebied, goede culturele voorzieningen en een bruisend en gezellig Houten zijn voorbeelden van onderwerpen waar ITH zich de komende jaren actief voor wil inzetten.

Inwonerspartij Toekomst Houten is de enige echte lokale Inwonerspartij die voortdurend de inwoner centraal stelt. “Houten groeit, maar dat mag nooit ten koste gaan van inspraak van inwoners. Inwonersparticipatie is een randvoorwaarde van behoorlijk bestuur. Niet alleen vanuit een democratisch principe, maar ook om de deskundigheid en ervaring van onze inwoners maximaal te benutten. Zij weten wat er speelt in hun buurt. Zij kennen Houten, sterker nog: zij zijn Houten. De Inwonerspartij geeft inwoners daarom een gezicht in de gemeenteraad,” aldus Zandbergen.

Zandbergen is trots dat hij met deze benoeming en zijn team door kan met het nalatenschap van zijn vader.

“Het voortzetten van onze ambitie is duidelijk: Inwoners Voortaan Vooraan! Een gemeente waarin hun ideeën meewegen met inwoners, hun zorgen gehoord worden en beleid aansluit op de dagelijkse realiteit van Houten. Daar zetten wij ons de komende vier jaar volledig voor in,” sluit Zandbergen af.